و بدان‌كه مشروع بودن نماز جماعت مشروط است به چهارده شرط : اوّل : پيشنماز بالغ باشد و بعضى از مجتهدين جايز داشته‌اند كه طفل نزديك به‌بلوغ پيشنمازى كند « 1 » و اين مذهب [ 1 ] ضعيف است . دوم : شيعهء اثنا عشرى باشد . سوم : عادل باشد اگرچه بنده باشد ، و بعضى از مجتهدين [ 2 ] تجويز نكرده‌اند كه بنده پيشنمازى غيربنده كند « 2 » . و هر گاه بعد از نماز جماعت ظاهر شود كه پيشنماز عادل نبوده برمأمومين لازم نيست [ 3 ] كه نماز را اعاده كنند ، خواه وقت نماز باقى باشد و خواه نباشد . و اگردر اثناى نماز ظاهر شود نيّت انفراد كنند و آنچه به نيّت اقتدا واقع شده صحيح است . چهارم : ايستاده نماز گزارند [ 4 ] پس اگر به جهت بيمارى نشسته نماز گزارد جايز نيست شخصى را كه قادر برايستادن باشد به او اقتدا كند ، امّا كسىكه قدرت برايستادن ندارد جايز است . پنجم : از اخراج بعض حروف و فاتحه و سوره و اذكار واجبى عاجز نباشد [ 5 ] پس

--> [ 1 ] اين مذهب بعيد نيست ليكن احوط مذهب اوّل است . ( تويسركانى ) * بلى اگر مأمومين غير بالغ باشند جايز است . ( نخجوانى ) [ 2 ] اين قول قوى است . ( تويسركانى ) * اين قول ضعيف است ، بلى پيشنمازى بنده به غير بنده مكروه است ، خصوصاً اگر آزاد اقرأ و ابصر بوده باشد به احكام نماز . ( كوهكمره‌اى ) [ 3 ] مشروط بر اينكه از مأموم از جهت متابعت امام زيادتى ركوع و نحو او حاصل نشود ، وإلّااعاده مىكند ، چنانچه احوط در اصل مسأله اعاده است در وقت بلكه مطلقا . ( نخجوانى ) [ 4 ] اين شرط احوط است . ( تويسركانى ) [ 5 ] اقوى جواز اقتداء است به كسى كه عاجز است از اخراج بعض حروف در مواردى كه امام ف - ( 1 ) شيخ طوسى ، خلاف 1 : 553 مسألهء 295 و مبسوط 1 : 154 . ( 2 ) شيخ طوسى ، نهايه : 1 : 344 و مبسوط 1 : 155 . ابن حمزه ، وسيله : 105 . شيخ صدوق مقنع : 115 .